تیرگان، و دیگر مناسبت‌های ایرانی، عامل همبستگیِ ملی هاشم رضی در کتاب «جشن‌های آب» می‌گوید که آدام متز خاورشناس آلمانی گفته آیین‌های آب‌پاشان که در تیرگان (و نوروز) انجام می‌شده، نه‌تنها در میان قوم‌ها و پیروان مذهب‌های گوناگون ایران، بلکه به کم و بیش در همه‌ی سرزمین‌های اسلامی رواج داشته است. آیین‌ها، چگونگی رفتار اجتماعی،

گفت‌وگو و اقناع مسیر اعتماد و وفاق اجتماعی گفتگو منبعی برای خرد جمعی ، سیاستگذاری کارامد است . در این چارچوب نظری سیاست عرصه گفتگو میان اراده‌های خردمند است. در این میان البته  به تعبیر هادی خانیکی قدرت و سیاست اگر با گوهر گفتگو سرشته نباشند و تجربه‌های ذهنی و زبانی، اگر برآمده از خودکامگی‌های